Guzek reumatoidalny

Guzek reumatoidalny – to miejscowy obrzęk tkanki, zwykle zwarty w dotyku, jak niedojrzały owoc. Występuje niemal wyłącznie w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Bardzo rzadko występuje w nieobecności zapalenia stawów. Są one zwykle podskórne, występują zwłaszcza na kościstych wypukłościach, takich jak czubek łokcia lub stawy międzypaliczkowe. Rzadziej występują w błonie śluzowej płuc i innych narządów wewnętrznych. Występowanie guzków w płucach górników narażonych na krzemionkowy kurz jest znane jako syndrom Caplan.

Ponad 48% chorych po 6 miesiącach w reumatoidalnym zapalenie stawów notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

guzek reumatoidalny

Guzki różnią się wielkością, od rozmiaru ziarnka soczewicy czy grochu aż do rozmiaru mandarynki. Często są one związane z torebkami maziowymi. U około 5% osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów takie guzy pojawiają się w przeciągu dwóch lat od rozpoczęcia choroby. W większości przypadków guzki nie są bolesne, jedynie brzydkie bądź uciążliwe, ale w niektórych przypadkach mogą być bolesne, szczególnie jeżeli rozkłada się skóra. Rzadko guzki występują w zróżnicowanych miejscach na ciele (np. górna powieka, podeszwy stóp, srom, wnętrze pęcherzyka żółciowego, płuc, zastawki serca, krtań i kręgosłup).

Patologia


Histologiczne badanie guzków pokazuje, że składają się one z powłoki włóknistej tkanki otaczającej ośrodek zwyrodnienia włóknikopodobnego martwicy.

Większe guzki bywają wielokomorowe, utworzone z wielu różnych skorup lub połączeńmiędzy ośrodkami martwiczymi. Poszczególne centra martwicze mogą zawierać szczeliny. Granica między centrum martwicy i zewnętrzną powłoką włóknistą, składa się z charakterystycznej cechy brodawek, która jest znana jako palisada komórkowa. Palisady są to gęste warstwy makrofagów i fibroblastów, które mają tendencję do rozmieszczenia promienistego, podobnie jak nasiona kiwi. Dalej w powłoce włóknistej znajduje się strefa zawierająca komórki T i komórki plazmatyczne połączone z naczyniami krwionośnymi.

Ogólny obraz histologiczny jest w zasadzie identyczny z reumatoidalnym zapaleniem błony maziowej, a główną różnicą jest niemal całkowity brak komórek B.

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

Leczenie


Leczenie guzków reumatoidalnych rzadko jest priorytetem dla osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Chirurgiczne usunięcie często jest skuteczne, nawet jeżeli występuje tendencja do odrastania brodawek. Z terapii lekami, powszechnie stosowany w reumatoidalnym zapaleniu stawów – jest metotreksat, ma tę wadę, że mniej wpływa na guzki. Inhibitory TNF nie mają niezawodnego działania na guzki. Usunięcie komórek B rytuksymabem często prowadzi do zaniku guzków, ale nie jest to gwarantowane.