Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny, objawy, leczenie

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, która dotyczy przede wszystkim stawów. Powoduje ciepłotę, opuchnięcie i ból stawów. Ból i sztywność często pogarsza się po odpoczynku. Najczęściej choroba dotyczy stawów nadgarstka i dłoni. Choroba może również wpływać na inne części ciała i narządy. Może powodować zmniejszenie liczby czerwonych krwinek, zapalenie płuc i stany zapalne w okolicy serca. Często objawy pojawiają się stopniowo w ciągu od kilku tygodni do kilku miesięcy.

reumatoidale zapalenie stawów

Podczas gdy przyczyny reumatoidalnego zapalenia stawów nie są do końca jasne, uważa się, że powodem jest kombinacja czynników genetycznych jak i środowiskowych. Obecnie przyjęta teoria zakłada że układ odpornościowy atakuje stawy. Powoduje to zapalenie i zgrubienie torebki stawowej. Choroba wpływa również na przylegające do stawów podstawy kości i chrząstki. Rozpoznanie dokonywane jest przede wszystkim na podstawie objawów przedmiotowych i podmiotowych chorego. Badanie rentgenowskie i badania laboratoryjne mogą pomóc w ustaleniu prawidłowej diagnozy lub wykluczeniu innych chorób o podobnych objawach. Inne schorzenia, które mogą przedstawiać podobne objawy obejmują między innymi układowy toczeń rumieniowaty, łuszczycowe zapalenie stawów i fibromialgię.

Ponad 48% chorych po 6 miesiącach w reumatoidalnym zapalenie stawów notuje trwałą remisję po zastosowaniu protokołu DLS → czytaj więcej

Celem leczenia jest zmniejszenie bólu, zmniejszenie zapalenia i ogólna poprawa funkcjonowania chorego. Można to uzyskać poprzez zrównoważenie okresów spoczynku i wysiłku, korzystanie z szyn i szelek lub korzystanie z urządzeń wspomagających. Leki przeciwbólowe, steroidy i niesteroidowe leki przeciwzapalne są często używane w leczeniu objawów. Grupy leków nazywane lekami przeciwreumatycznymi (DMARDs), mogą być wykorzystane w celu spowolnienia postępu choroby. Należą do nich leki takie jak hydroksychlorochina i metotreksat. Leki biologiczne mogą być stosowane, gdy choroba nie reaguje na inne metody leczenia. Jednakże mogą one wykazywać większą ilość działań niepożądanych. Leczenie chirurgiczne może poprawić funkcjonowanie stawów w pewnych sytuacjach.

Reumatoidalne zapalenie stawów wpływa na 0,5 do 1% osób dorosłych w krajach rozwiniętych. Początek choroby pojawia się najczęściej w wieku średnim, a kobiety są dotknięte chorobą 2,5 razy częściej niż mężczyźni.

 

Objawy i oznaki ↓↓↓


Reumatoidalne zapalenie stawów wpływa przede wszystkim  na stawy, ale może wpływać także na inne narządy u około 15-25% chorych.

Objawy stawowe

Zapalenie stawów obejmuje stan zapalny w błonie maziowej. Stawy stają się opuchnięte, miękkie i ciepłe, wzrasta ich sztywność  co ogranicza ich ruch. Z dochodzi do zajęcia wielu stawów. Najczęściej zaangażowane są małe stawy rąk , stóp i kręgosłupa szyjnego, ale choroba może dotyczyć także większych stawów takich jak stawy barkowe oraz kolana. Zapalenie błony maziowej może prowadzić do erozji powierzchniowej części stawu powodując deformację i utratę funkcji.

RZS stawy dłoni RZS stawy stopy RZS staw łokciowy RZS staw kolanowy

RZS zazwyczaj manifestuje się objawami zapalnymi dotkniętych stawów które są spuchnięte, ciepłe, bolesne i sztywne, zwłaszcza wcześnie rano po przebudzeniu lub po dłuższej nieaktywności. Zwiększona sztywność wcześnie rano często jest główną cechą choroby i zazwyczaj trwa dłużej niż godzinę. Delikatne ruchy mogą złagodzić objawy we wczesnych stadiach choroby. Te objawy pomagają odróżnić reumatoidalne zapalenie stawów od chorób niezapalnych stawów, często określanych jako choroby zwyrodnieniowe stawów.

Ponieważ patologia postępu stanu zapalnego prowadzi ścięgna łączące do erozji i zniszczenia powierzchni styku powoduje to ograniczenia w zakresie ruchu i prowadzi do deformacji. Palce mogą objawiać się niemal każdą deformacją w zależności od tego który staw jest najbardziej zaangażowany w chorobę.

Skóra

Guzki reumatoidalne – bywają najczęstszą cechą wspólną chorych na RZS jeśli chodzi o objawy skórne.  Występują one u 30% chorych. Jest to typ reakcji zapalnej określany jako „ziarniak martwiczy”. Początkowy proces powstawania guza jest znany, jest on zasadniczo taki sam jak w zapaleniu błony maziowej, ponieważ podobne cechy strukturalne mogą występować w obydwu strukturach.

guzek reumatoidalny dłoni guzek reumatoidalny pięty guzek reumatoidalny łokcia guzek reumatoidalny palca
Typowa guzek reumatoidalny może mieć wielkość od kilku milimetrów do kilku centymetrów średnicy i zwykle występuje na kościstych wypukłościach, takich jak kolanka, pięty, kostki lub inne obszarach, w których powstają powtarzające się naprężenia mechaniczne.

Guzki połączone są z występowanie dodatniego czynnika Rf (czynnik reumatoidalny) i ciężkiego nadżerkowego zapalenia stawów. Rzadko może występować w narządach wewnętrznych lub w różnych miejscach na ciele.

Inne, raczej rzadkie objawy skórne związane z objawami RZS to ropne zapalenie skóry, zespół Sweeta, uczuleniowa reakcja na leki, rumień guzowaty, płaty tkanki podskórnej, zanik skóry palców, rumień na dłoni, rozlane przerzedzenie skóry i kruchość skóry (często stan ten pogarsza stosowanie kortykosteroidów).

⇒ czytaj więcej o guzkach reumatoidalnych

Płuca

Zwłóknienie płuc jest jednym z objawów reumatoidalnego zapalenie stawów. Jest to objaw rzadki, ale dobrze znany skutek leczenia (na przykład metotreksatem i/lub leflunomidem). Zespół Caplan – to zespół chorobowy opisany jako guzki płuc u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów i dodatkową ekspozycję na pył węglowego. Wysięk w opłucnej jest również związane z RZS. Innym powikłaniem RZS jest reumatoidalne zapalenie płuc. Szacuje się, że około jedna czwarta chorych na RZS cierpi na reumatoidalne zapalenia płuc choroby.

Najnowsze badania dowodzą, iż L-formy bakterii są przyczyną choroby

Nerki

Amyloidoza nerek może wystąpić w następstwie przewlekłego zapalenia. RZS może mieć wpływ na kłębuszki nerek bezpośrednio przez naczyniowych mechanizm nacieku, ale jest to mechanizm słabo udokumentowany.

Serce i naczyń krwionośne

Osoby z RZS są bardziej podatne na miażdżycę i ryzyko zawału mięśnia sercowego (atak serca) oraz udaru mózgu. Inne możliwe powikłania mogą obejmować: zapalenie osierdzia, wsierdzia, niewydolność lewej komory serca, zapalenie zastawek i ich włóknienie. Wiele osób chorych na RZS doświadcza tego samego bólu w klatce piersiowej, jak Ci którzy chorują na dławicę piersiową lub przeżyli zawał mięśnia sercowego.

Lekarze leczący chorych z RZS powinni być wrażliwi na ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych przy przepisywaniu leków przeciwzapalnych. Warto rozważyć przepisanie rutynowego stosowania niskich dawek aspiryny, jeśli skutki żołądkowo-jelitowe tego leku są tolerowane.

Oczy

RZS może mieć bezpośredni wpływ na nadtwardówki i twardówki. Najczęściej  choroba powoduje zespół suchego oka, który objawia się suchością oczu i jamy ustnej wywołanej przez uszkodzenie gruczołów łzowych i  ślinowych. Gdy uszkodzenie jest ciężkie, suchości rogówki może prowadzić do zapalenia rogówki i utraty wzroku.

RZS i oczy RZS i oczy RZS i oczy RZS i oczy
Wątroba

Choroba wątroby u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów może być wynikiem procesu chorobowego lub wynikiem stosowanych leków w leczeniu tej choroby. Współistniejące autoimmunologiczne choroby wątroby, takie jak pierwotna żółciowa marskość wątroby lub autoimmunologiczne zapalenie wątroby może powodować problemy z wątrobą.

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby – często współwystępuje w przebiegu RZS u pacjentów z wysokim czynnikiem RF
⇒ czytaj więcej o autoimmunologicznym zapaleniu wątroby

Pierwotna żółciowa marskość wątroby – powstaje w przypadku zajęcia przez chorobę dróg żółciowych wątroby
⇒ czytaj więcej o pierwotnej żółciowej marskości wątroby

Krew

Niedokrwistość jest drugim najbardziej powszechnym zaburzeniem komórek krwi, które może być spowodowane przez wiele różnych mechanizmów. Przewlekły stan zapalny spowodowany przez RZS prowadzi do podniesionych poziomów hepcydyny, co prowadzi do niedokrwistości w której słabo absorbowane jest żelazo.

RZS może również spowodować autoimmunologiczną anemie hemolityczna. Czerwone krwinki mają normalną wielkość i kolor (normocytarna i normochromatyczna). Mała liczba białych krwinek zazwyczaj występuje tylko u osób z zespołem Felty’ego z powiększoną wątrobą i śledzioną. Mechanizm neutropenii jest złożony. Zwiększona liczba płytek krwi występuje, gdy stan zapalny jest niekontrolowany.

Objawy neurologiczne

Najczęściej pojawia się neuropatia obwodowa i mononeuropatia. Kolejnym częstym problemem jest zespół cieśni nadgarstka spowodowany uciskiem nerwu pośrodkowego przez obrzęk wokół nadgarstka.

Neurologiczne objawy ogólne to zmęczenie, niskiego stopnia gorączka, złego samopoczucie, sztywność poranna, utrata apetytu i utrata masy ciała.

Kości

Osteoporoza lokalna często występuje w RZS wokół zajętych chorobą stawów. Ogólna osteoporoza jest powodem bezruchu, ogólnoustrojowych działań cytokin, lokalnie uwalnianych cytokin w szpiku kostnym i terapii kortykosteroidami.

Rak

Częstość chłoniaka wzrasta w RZS, ale jest to rzadkie powikłanie.

 

Przyczyny ↓↓↓


 

Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną której przyczyny, nie są w pełni zrozumiałe. Jest to ogólnoustrojowa choroba (całego ciała) która wpływa głównie na tkankę błony maziowej. Nie ma dowodów na to, że skutki fizyczne, emocjonalne lub stres mogą być czynnikiem, który powoduje chorobę.

Palenie jest najbardziej znaczącym znanym czynnikiem ryzyka które może powodować reumatoidalne zapalenie stawów. Występuje ono trzy razy częściej u palaczy niż u osób niepalących, zwłaszcza u mężczyzn, palących nałogowo. Umiarkowane spożycie alkoholu może mieć działanie ochronnie.

Wirusy. Badania epidemiologiczne potwierdzają potencjalny związek pomiędzy RZS i zakażeniem wirusem Epsteina-Barr (EBV) i ludzkim wirusem herpes 6 (HHV-6).  Osoby z RZS prawdopodobnie wykazują nieprawidłową odpowiedź immunologiczną na EBV i mają wysoki poziom przeciwciał przeciw EBV.

Niedobór witaminy D jest bardziej powszechy u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów niż w populacji ogólnej. To, czy niedobór witaminy D jest przyczyną czy następstwem choroby pozostaje wciąż niejasne.

 

Diagnoza ↓↓↓


Badanie rentgenowskie rąk i stóp to badanie zazwyczaj wykonywane w chorych u których dotkniętych jest wiele stawów. W RZS, nie występują żadne zmian we wczesnych stadiach choroby – jedynie obrzęk tkanek miękkich i utrata funkcji.

Inne techniki obrazowania chorych stawów, to obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego (MRI) i ultradźwięków.

Odnotowano postęp techniczny w ultrasonografii. Czujniki wysokiej częstotliwości (10 MHz lub szybsze) poprawiły rozdzielczość obrazów ultrasonograficznych. Zdjęcia mogą przedstawiać 20% więcej szczegółów i nadżerek niż w przypadku konwencjonalnej radiografii.

Również urządzenie Dopplera i ultrasonografia dopplerowska która wykorzystują sygnał naczyniowy aktywnego zapalenia błony maziowej, w zależności od stopnia lub stanu zapalnego – są przydatne do oceny zapalenia błony maziowej.  Ważne jest to o tyle, że w początkowej fazie RZS, dochodzi do zapalenia błony maziowej i rozpoznanie tej patologii wydaje się być najlepszym markerem przyszłego uszkodzenia stawów.

Badania krwi

U pacjentów u których podejrzewa się RZS poleca się wykonanie badań pod kątem obecności czynnika reumatoidalnego (RF, niespecyficzne przeciwciała) i anty-CCP. Negatywny RF nie wyklucza RZS. Taki stan występuje u około 15% pacjentów z RZS. W czasie pierwszego roku choroby wystąpienie i wykrywalność czynnika reumatoidalnego jest bardziej prawdopodobna, po tym czasie u niektórych osób test na wykrywanie RF może być ujemne a niektóre osoby przechodzą w stadium seropozytywne. Czynnik RF obserwuje się także w innych chorobach, na przykład zespół Sjogrena, wirusowe zapalenie wątroby typu C, toczeń rumieniowaty układowy, przewlekłych zakażenia i u około 10% populacji zdrowej, więc test nie jest bardzo specyficzny.

Z powodu niskiego stopnia swoistościczynnika RF pojawiły się na rynku nowe badania serologiczne. Pierwszym z nich jest test na obecność przeciwciał przeciwko cytrulinowanemu białku anty-CCP. Podobnie jak w przypadku oznaczenia RF, testy te są pozytywne tylko w części (67%) wszystkich przypadków RZS, ale rzadko są pozytywne, gdy reumatoidalne zapalenie stawów nie jest obecny, co daje specyficzność na poziomie około 95%. Tak jak RF, istnieją dowody, że anty-CCP jest obecny w wielu przypadkach nawet przed wystąpieniem objawów klinicznych.

Ponadto, wiele innych badań krwi może być wykonanych, aby wykluczyć inne przyczyny zapalenia stawów, takich jak toczeń rumieniowaty układowy.

Szybkość opadania krwinek czerwonych (ESR), białko C-reaktywnego, pełna morfologia krwi, badania nerek, enzymów wątrobowych i testy immunologiczne, inne (na przykład przeciwciała przeciwjądrowe / ANA) powinny być wykonane na tym etapie. Podwyższony poziom ferrytyny może ujawnić hemochromatozę, i może naśladować RZS lub może być oznaką choroby Stilla.

 

Klasyfikacja ↓↓↓


W 2010 roku została wprowadzona klasyfikacja ACR / EULAR w celu określenia lub wykluczenia reumatoidalnego zapalenie stawów Nowe kryteria nie są kryteriami diagnostycznymi ale kryteriami klasyfikacyjnymi aby zidentyfikować chorobę z dużym prawdopodobieństwem. na przewlekłą postać.

Wynik 6 lub więcej jednoznacznie klasyfikuje osobę z rozpoznaniem reumatoidalnego zapalenia stawów.

Te nowe kryteria klasyfikacyjne zastąpiły stare kryteria ACR z 1987 roku i są przystosowane do wczesnej diagnozy RZS. Nowe kryteria ustalają wartości pomiędzy 0 i 10.

Kryteria biorą pod uwagę 4 ważne dla choroby objawy lub ich brak:

1) Zajęcie stawów śródręcznych, proksymalnych stawów międzypaliczkowych, międzypaliczkowych stawu kciuka, drugiego do piątego stawu śródstopnego i nadgarstka, małych stawów i ramion, łokci, stawów biodrowych, kolan i kostek i dużych stawów:

– Zaangażowanie 1 dużego stawu daje 0 punktów
– Zaangażowanie 2-10 dużych stawów daje 1 punkt
– Zaangażowanie 1-3 małych stawów (z lub bez zaangażowania dużych stawów) daje 2 punkty
– Zaangażowanie 4-10 małych stawów (z lub bez zaangażowania dużych stawów) daje 3 punkty
– Udział ponad 10 stawów (z udziałem co najmniej 1 małego stawu) daje 5 punktów

2) Parametry serologiczne – w tym czynnik reumatoidalny oraz przeciwciała anty-CCP„:
– Negatywny RF i negatywnych anty-CCP daje 0 punktów
– Nisko-dodatnie RF lub nisko-dodatnie anty-CCP daje 2 punkty
– Wysoko dodatnie RF lub wysoko dodatnie anty-CCP daje 3 punkty

3) Białko ostrej fazy: daje 1 punkt za podwyższoną szybkość sedymentacji erytrocytów, ESR lub podwyższoną wartość CRP.

4) Czas trwania zapalenia stawów : 1 punkt za objawy trwające sześć tygodni lub dłużej

W praktyce klinicznej stosuje się następujące kryteria w celu rozpoznania RZS:

– dwa lub więcej obrzękniętych stawów
– sztywność poranna utrzymująca się dłużej niż jedną godzinę przez co najmniej sześć tygodni
– wykrycie czynnika reumatoidalnego lub autoprzeciwciał przeciwko anty-CCP

 

Diagnostyka różnicowa ↓↓↓


Liczne inne choroby mogą przypominać swoimi objawami RZS i zwykle muszą być wykluczone w czasie diagnozy:

zapalenie stawów wywołane kryształami kwasu moczowego ( dna moczanowa i artroza ) – zazwyczaj dotyczy stawów (kolanowego i kostek) i może być wykluczone poprzez aspirację płynu stawowego w razie wątpliwości. Zaczerwienienie, asymetryczne rozmieszczenie dotkniętych stawów, ból występuje w nocy a sam ból początkowo trwa mniej niż godzinę w przebiegu dny moczanowej.

choroba zwyrodnieniowa stawów – wyklucza się na podstawie badań rentgenowskich dotkniętych stawów i badań krwi, wieku (głównie osoby starsze), i symetrycznego rozkładu dotkniętych stawów oraz bólu który nasila się przy użyciu stawów przez dłuższy czas.

toczeń rumieniowaty układowy (SLE) – odznacza się specyficznymi objawami klinicznymi i badaniami krwi (przeciwciała przeciwko dwuniciowemu DNA)

łuszczycowe zapalenia stawów może przypominać RZS – wystęują zmiany paznokci i objawy skórne które odróżniają tą chorobę od RZS.

borelioza powoduje erozyjne zapalenie stawów i może przypominać RZS – można odróżnić za pomocą badań krwi.

reaktywne zapalenie stawów (wcześniej choroba Reitera) asymetryczne zapalenie stawów obejmuje piętę, staw krzyżowo-biodrowy i duże stawy nóg. Zwykle pojawiają się inne problemy związane z cewką moczową, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki oraz bezbolesne owrzodzenia w jamie ustnej.

zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – choroba dotyczy kręgosłupa

wirusowe zapalenie wątroby typu C – RZS dotyczy symetrycznie małych stawów i jest to zapalenie wielostawowe, zapalenie wirusowe powoduje zapalenie przypadkowych stawów.
Rzadsze przyczyny, które mogą powodować bóle stawów:

sarkoidoza, skrobiawica i choroba Whipple’a mogą objawami przypominać RZS.

hemochromatoza może powodować zapalenie stawów stawów ręki.

ostrą gorączkę reumatyczną można odróżnić od RZS przez zaangażowania bakterii w przebieg choroby i poprzedzające paciorkowcowe zakażenia w organizmie. Bakteryjne zapalenie stawów (na przykład przez Streptococcus ) jest zwykle asymetrycznego, podczas gdy RZS zazwyczaj obejmuje stawy z obu stron ciała symetrycznie. Rzeżączkowe zapalenie stawów (inny rodzaj bakteryjnego zapalenie stawów) ma również początkowo wędrujący charakter i może obejmować ścięgna wokół nadgarstków i kostek.

 

Leczenie ↓↓↓


 

Obecnie nie ma zatwierdzonego skutecznego lekarstwa na RZS, a leczenia może jedynie poprawić objawy i spowalnia postęp choroby. Leczenie modyfikujące przebieg choroby ma najlepsze wyniki, gdy jest uruchamiane jest wcześnie i agresywnie.

Celem leczenia jest zminimalizowanie objawów, takich jak ból i obrzęk, aby zapobiec deformacji kości (na przykład, nadżerkom kości widocznym na badaniach rentgenowskich), w celu utrzymania funkcjonalności stawów.

Stosuje się dwie główne klasy leków: środki przeciwbólowe, takie jak NSAID i leki przeciwreumatyczne modyfikujące przebieg choroby (DMARD).

RZS generalnie powinno być leczone z co najmniej jednym charakterystycznym lekiem przeciwreumatyczny lek. Zastosowanie benzodiazepin (na przykład diazepam ) w leczeniu bólu nie jest zalecane, ponieważ nie wydaje się skutecznie pomagać chorym a wiąże się z ryzykiem.  Leki przeciwbólowe inne niż NLPZ, oferują mniejsze, ale pewne korzyści w odniesieniu do bólu, a zarazem nie powodują podrażnienia przewodu pokarmowego.

Styl życia

Regularne ćwiczenia są zalecane jako bezpieczne i użyteczne, pomagają utrzymać siłę mięśni i ogólną sprawność fizyczną. Aktywność fizyczna jest korzystna dla osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów którzy skarżą się na zmęczenie. Terapia zajęciowa ma pozytywną rolę w poprawie zdolności funkcjonalnej osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów.

Środki modyfikujące chorobę

Leki przeciwreumatyczne modyfikujące przebieg choroby (DMARD) są podstawowym sposobem leczenia RZS. Są one zróżnicowanym zbiorem leków, pogrupowanym według użycia i konwencji. Wykazują one poprawę objawów, zmniejszenie uszkodzenia stawów i poprawę zdolności ogólnego funkcjonowania chorego. Leki DMARD należy stosować od początku choroby, ponieważ dają remisję choroby u około połowy osób i lepsze wyniki ogólne. Poniżej leki które są uważane to: metotreksat , hydroksychlorochina, sulfasalazyna, leflunomid, inhibitory TNF-alfa (pegol , infliksymab i etanercept), abatacept i anakinra, rytuksymabu i tocilizumab.

Najczęściej stosowanym środkiem jest metotreksat a z innych najczęściej stosowanych środków stosuje się sulfasalazynę i leflunomid.

Cyklosporyna jest mniej powszechnie stosowana ze względu na bardziej typowe skutki uboczne. Środki mogą być stosowane w kombinacji. Metotreksat jest najważniejszym lekiem DMARD i zwykle jest stosowany jako pierwszym. Niekorzystne efekty uboczne powinny być regularnie monitorowane. Toksyczność dla układu pokarmowego, układu krwiotwórczego, płuc i wątroby powodują takie efekty uboczne jak – nudności, wymioty lub bóle brzucha, objawy te można zmniejszyć przez stosowanie kwasu foliowego.

Najczęstszym działaniem niepożądanym jest zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych u prawie 15% ludzi.

Leki biologiczne, należy na ogół stosować tylko wtedy gdy metotreksat i inne typowe leki dla RZS nie są skuteczne po upływie trzech miesięcy. Są jednak one związane z większą szybkością pojawienia się potencjalnych ciężkich zakażeń w porównaniu z innymi DMARD. Do leków tych stosowanych w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów należą: czynnik martwicy nowotworu alfa (TNFa), blokery takie jak infliksimab , interleukina 1 -blokery, takie jak anakinra, przeciwciała monoklonalne przeciwko komórom B, takie jak rituksymab i tocilizumabu.

Są one często stosowane w kombinacji z metotreksatem lub leflunomidem. U tych u których objawy są dobrze kontrolowane za pomocą blokerów TNF zmniejszanie dawki nie wydaje się wpływać na ogólną funkcjonalność. Osoby takie powinny być zbadane pod kątem utajonej gruźlicy przed rozpoczęciem stosowani jakichkolwiek blokerów TNF w celu uniknięcia reaktywacji gruźlicy.

Blokery TNF i metotreksat wydają się mieć podobną skuteczność, gdy stosuje się je osobno, jednak lepsze wyniki podczas leczenia uzyskuje się, gdy stosuje się je razem.

Leki przeciwzapalne 

Niesteroidowe leki przeciw zapalne (NLPZ) zmniejszają zarówno ból i sztywność u pacjentów z RZS. Zwykle stosuje się je w długotrwałym przebiegu choroby, a zatem nie są to leki pierwszego rzutu. NLPZ należy stosować ostrożnie u pacjentów z problemami przewodu pokarmowego, układu krążenia lub zaburzeniami czynności nerek. Zastosowanie metotreksatu wraz z NLPZ jest bezpieczne, jeśli jest odpowiednio monitorowane.

Inhibitory COX-2, takie jak celekoksyb i NLPZ są jednakowo skuteczne. Wykazują podobną ryzyko uszkodzenia przeowdu pokarmowego.

Glikokortykosteroidy mogą być stosowane w krótkim okresie w celu leczenia zaostrzeń. Wstrzyknięcie glikokortykosteroidów w obrębie poszczególnych stawów jest również skuteczne.

Chirurgia

We wczesnych fazach choroby, artroskopia lub otwarta synowektomia mogą być wykonywane w celu poprawy przebiegu choroby. Polega na usunięciu objętej zapaleniem maziówki i uniemożliwia szybkie zniszczenie zaatakowanych stawów. Dotknięte chorobą stawy mogą wymagać operacji takiej jak wymiana stawu kolanowego. Po operacji rehabilitacja zawsze jest to konieczne.

 

Suplementy diety

Omega-3. Niektóre dowody potwierdzają, ża kwasy tłuszczowe omega-3  i kwas gamma-linolenowy poprawiają przebieg RZS. Korzyść płynące z kwasów tłuszczowych omega-3 objawiają się skromnie, ale konsekwentnie, choć obecne dowody nie są wystarczająco silne, aby ustalić stwierdzenie, że suplementacja wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi (występującymi w oleju rybnym) omega-3  jest skuteczne w leczeniu RZS. Kwas gamma-linolenowy może zmniejszyć ból, tkliwość stawów i ich sztywność, a sam jest ogólnie bezpieczne w stosowaniu.

Ciąża 

U ponad 75% kobiet z reumatoidalnym zapaleniem stawów objawy poprawiają się w czasie ciąży, ale może pojawić się remisja po porodzie. Metotreksat i leflunomid są teratogenne (szkodliwe dla płodu) i nie mogą być stosowane w okresie ciąży. Niskie dawki prednizolonu, hydroksychlorochiny i sulfasalazyny są uważane za bezpieczne do stosowania w ciąży u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów.

 

Rokowanie ↓↓↓


Przebieg choroby jest bardzo zróżnicowany. Niektórzy ludzie mają łagodne objawy krótkoterminowe, ale u większości choroba postępuje do końca życia. Około 20% -30% chorych będzie miała guzki podskórne (znane jako guzki reumatoidalne) – jeśli wystąpią jest to związane ze złym rokowaniem.